Thủ tục lập vi bằng và giá trị pháp lý trong mua bán nhà đất giấy tay

     Vi bằng thường được sử dụng để ghi nhận việc giao tiền, giao nhận giấy tờ hoặc một sự kiện thực tế giữa các bên. Tuy nhiên, vi bằng không phải là hợp đồng mua bán nhà đất và không thể thay thế công chứng, chứng thực đối với giao dịch thuộc trường hợp phải thực hiện thủ tục này.

Lập vi bằng khi mua bán nhà đất giấy tay được thực hiện thế nào?

Vi bằng có thay thế hợp đồng mua bán nhà đất không?

     Theo Điều 36 Nghị định 08/2020/NĐ-CP, vi bằng ghi nhận các sự kiện, hành vi có thật do Thừa phát lại trực tiếp chứng kiến. Vi bằng không thay thế văn bản công chứng, văn bản chứng thực hoặc văn bản hành chính khác. Đồng thời, vi bằng có thể được sử dụng làm nguồn chứng cứ khi Tòa án giải quyết vụ việc.

     Do đó, việc lập vi bằng để ghi nhận giao tiền mua nhà đất không đồng nghĩa với việc quyền sử dụng đất hoặc quyền sở hữu nhà đã được chuyển sang cho người mua.

     Đặc biệt, Thừa phát lại không được lập vi bằng để xác nhận nội dung, việc ký tên trong hợp đồng, giao dịch thuộc phạm vi công chứng, chứng thực hoặc để ghi nhận việc chuyển quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản khi không có giấy tờ chứng minh quyền hợp pháp.

Bước 1: Yêu cầu lập vi bằng

     Người có nhu cầu đến Văn phòng Thừa phát lại để yêu cầu lập vi bằng. Nội dung cần ghi nhận có thể là việc giao nhận tiền, bàn giao giấy tờ hoặc một sự kiện, hành vi thực tế khác thuộc phạm vi được phép lập vi bằng. Hai bên phải thỏa thuận bằng văn bản với Trưởng Văn phòng Thừa phát lại về nội dung, thời gian, địa điểm và chi phí lập vi bằng.

Bước 2: Thừa phát lại trực tiếp chứng kiến

     Thừa phát lại trực tiếp chứng kiến sự kiện, hành vi cần ghi nhận và lập vi bằng theo quy định. Nội dung vi bằng cần thể hiện khách quan những gì đã xảy ra. Các tài liệu, hình ảnh hoặc thông tin liên quan có thể được ghi nhận nếu phù hợp với nội dung lập vi bằng. Điểm cần lưu ý là Thừa phát lại không được lập vi bằng đối với sự kiện, hành vi mà mình không trực tiếp chứng kiến.

Bước 3: Nhận và lưu giữ vi bằng

     Sau khi hoàn tất việc lập vi bằng, người yêu cầu nhận bản vi bằng theo quy định. Vi bằng nên được lưu cùng các giấy tờ liên quan như giấy giao nhận tiền, thỏa thuận giữa các bên, chứng từ chuyển khoản và tài liệu về nhà đất. Những tài liệu này có thể được sử dụng để chứng minh các tình tiết thực tế nếu sau này phát sinh tranh chấp.

Cần thận trọng với giao dịch mua bán nhà đất bằng vi bằng

     Người mua không nên hiểu cụm từ “mua bán nhà đất bằng vi bằng” theo nghĩa vi bằng đã hợp pháp hóa giao dịch chuyển nhượng. Trên thực tế, đây có thể chỉ là việc lập vi bằng để ghi nhận một sự kiện liên quan đến giao dịch.

     Nếu bất động sản đủ điều kiện chuyển nhượng, các bên nên thực hiện đúng hình thức hợp đồng và thủ tục đăng ký theo quy định. Trường hợp tài sản chưa có giấy tờ pháp lý cần thiết, cần kiểm tra kỹ khả năng được cấp Giấy chứng nhận trước khi giao tiền.

     Việc lập vi bằng đúng mục đích có thể tạo thêm chứng cứ cho các bên, nhưng không biến một giao dịch mua bán nhà đất không đúng hình thức thành giao dịch đã hoàn tất về mặt pháp lý.