Trong bối cảnh nhiều hộ gia đình, cá nhân sinh sống ổn định trên nhà đất nhưng chưa được cấp sổ đỏ, sổ hồng, vấn đề hợp thức hóa nhà đất tiếp tục nhận được sự quan tâm lớn từ người dân. Cùng với việc Luật Đất đai 2024 chính thức được ban hành, các quy định liên quan đến hợp thức hóa nhà đất đã có những điều chỉnh quan trọng, tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn cho việc công nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở hợp pháp.
Những trường hợp cần hợp thức hóa nhà đất theo Luật Đất đai 2024
Theo Luật Đất đai 2024, một số nhóm trường hợp điển hình được xem xét hợp thức hóa nhà đất bao gồm:
Trường hợp 1: Sử dụng đất được giao không đúng thẩm quyền
Đối với hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất do cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân giao không đúng thẩm quyền, việc xem xét cấp Giấy chứng nhận phụ thuộc vào thời điểm bắt đầu sử dụng đất, cụ thể:
-
Sử dụng đất ổn định trước ngày 15/10/1993: Nếu được UBND cấp xã xác nhận không có tranh chấp thì được xem xét cấp Giấy chứng nhận đối với diện tích đất phù hợp quy định.
-
Sử dụng đất từ 15/10/1993 đến trước 01/7/2004: Được cấp Giấy chứng nhận nếu đất không tranh chấp và phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng hoặc quy hoạch nông thôn.
-
Sử dụng đất từ 01/7/2004 đến trước 01/7/2014: Việc cấp Giấy chứng nhận được xem xét theo từng trường hợp cụ thể, căn cứ quy định chi tiết của Luật Đất đai 2024.
-
Đất được giao từ 01/7/2014 đến trước ngày Luật Đất đai 2024 có hiệu lực: Trường hợp đất không tranh chấp, phù hợp quy hoạch và người sử dụng đất có giấy tờ chứng minh đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính thì được xem xét cấp Giấy chứng nhận theo hạn mức quy định.
Nhìn chung, các trường hợp này cần đáp ứng các điều kiện cơ bản như: sử dụng đất ổn định, lâu dài; không có tranh chấp; phù hợp quy hoạch sử dụng đất.

Trường hợp 2: Sử dụng đất không có giấy tờ nhưng không vi phạm pháp luật
Đối với hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không có giấy tờ về quyền sử dụng đất, nhưng không vi phạm pháp luật và không thuộc trường hợp giao đất sai thẩm quyền, Luật Đất đai 2024 vẫn mở ra cơ chế xem xét cấp Giấy chứng nhận.
Theo đó, người sử dụng đất phải không thuộc các trường hợp quy định tại Điều 137, Điều 139 và Điều 140 của Luật Đất đai 2024, đồng thời đáp ứng các điều kiện như:
-
Được UBND cấp xã xác nhận đất không có tranh chấp.
-
Đất được sử dụng ổn định, liên tục, phục vụ nhu cầu sinh sống lâu dài.
Quy trình hợp thức hóa nhà đất
Thủ tục hợp thức hóa nhà đất hiện nay được thực hiện theo các bước cơ bản sau:
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ
Hồ sơ gồm đơn đăng ký, cấp Giấy chứng nhận theo mẫu; các giấy tờ chứng minh quá trình sử dụng đất như sổ hộ khẩu, biên lai nộp thuế sử dụng đất; bản vẽ hoặc sơ đồ thửa đất (nếu có yêu cầu); cùng các giấy tờ liên quan đến nghĩa vụ tài chính.
Bước 2: Nộp hồ sơ tại UBND cấp xã
UBND xã/phường nơi có nhà đất tiếp nhận hồ sơ, xác nhận hiện trạng sử dụng đất và tình trạng tranh chấp.
Bước 3: Niêm yết công khai
Hồ sơ được niêm yết công khai tại địa phương để lấy ý kiến, tiếp nhận phản ánh, khiếu nại (nếu có).
Bước 4: Chuyển hồ sơ lên cơ quan có thẩm quyền
Sau khi kết thúc niêm yết, hồ sơ được chuyển đến Văn phòng đăng ký đất đai khu vực để tiếp tục xử lý.
Bước 5: Thẩm định và thực hiện nghĩa vụ tài chính
Văn phòng đăng ký đất đai thẩm định hồ sơ, xác định điều kiện cấp Giấy chứng nhận và chuyển thông tin sang cơ quan thuế để xác định nghĩa vụ tài chính.
Bước 6: Cấp Giấy chứng nhận
Sau khi người sử dụng đất hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo thông báo, cơ quan có thẩm quyền tiến hành cấp Giấy chứng nhận.

Luật Đất đai 2024 được đánh giá là đã mở rộng cơ hội hợp thức hóa nhà đất cho người dân sử dụng đất ổn định nhưng thiếu giấy tờ, đồng thời siết chặt các điều kiện về quy hoạch, tranh chấp và nghĩa vụ tài chính. Bản Đồ Số Sài Gòn khuyến nghị người dân nên chủ động tìm hiểu quy định, rà soát hồ sơ và liên hệ cơ quan chức năng tại địa phương để được hướng dẫn cụ thể, tránh phát sinh rủi ro pháp lý trong quá trình hợp thức hóa nhà đất.
BẢN ĐỒ SỐ SÀI GÒN
Giấy Phép Kinh Doanh: 0318055956
Chứng Chỉ Thiết Kế, XPXD: HCM-00076991
Chứng Chỉ Đo Đạc Bản Đồ: 00582
Đại Diện Pháp Luật: Ông Đỗ Công Hoan
Địa chỉ: 278 Nguyễn Văn Tăng, P. Long Bình, TP. HCM
Văn phòng 1: 430 Nguyễn Xiển, P. Long Bình, TP.HCM
Văn phòng 2: 47 Dương Định Hội, P. Phước Long, TP.HCM
Văn phòng 3: 51 Nguyễn Thị Thập, P. Tân Mỹ, TP. HCM
Hotline: Mr. Hoan - 0977.960.616 (Tư vấn 24/7)
Email: bandososaigon@gmail.com
Website: phaplynhadathcm.vn